૭ દાયકામાં ભારતની ૭ સૌથી મોટી સિદ્ધિઓ.

ભારતની આઝાદીનું ૭૦મું વર્ષ શરૂ થઈ રહ્યું છે. ઉજવણીનો અને ઈન્ટ્રો સ્પેક્શનો અવસર છે. વ્યક્તિની જેમ દેશના પણ ચડાવઉતરાવ હોવાના, ભૂલો હોવાની, સુવર્ણપળો હોવાની. છેલ્લા ૭ દાયકામાં ભારતની ૭ સૌથી મોટી સિદ્ધિઓ..

૧. મજબૂત લોકતંત્રઃ

લોકશાહી ભારતની પ્રજાની લોહીમાં ભળી ગઈ છે. આ સાત દાયકા દરમ્યાન દેશમાં જ રહેલા દેશના દુશ્મનોએ ભારતની લોકશાહીને ઉથલાવી પાડવાના વારંવાર પ્રયત્નો કર્યા. આ દુશ્મનોને તમે ભાગલાવાદી તરીકે ઓળખો કે પછી સામ્યવાદી, માર્કસવાદી કે સેક્યુલરવાદી તરીકેની એમની ઓળખ હોય, કોઈ ફરક પડતો નથી. છેવટે તો માત્ર લેબલ જુદાં છે, અંદરનો એમનો માલ રાષ્ટ્રદ્રોહીનો જ હોય છે. ભારતની લોકશાહી ઢબે ચૂંટાયેલી સરકારને ઉથલાવીને લશ્કરી બળવો કરવાના અત્યાર સુધી જે કંઈ છુટમુટ પ્રયત્નો થયા તેને ઉગતા જ, પ્લાનિંગના સ્ટેજ પર જ ડામી દેવામાં આવ્યા. ભારતના ભાગલા કરીને નવા-નવા દેશો ઊભા કરવાના ખાલિસ્તાનીઓના, કેટલાંક કશ્મીરી સંગઠનોના તેમ જ કેટલાંક નોર્થ-ઈસ્ટ પ્રદેશોનાં ગ્રુપોના મનસૂબા નાકામિયાબ થયા. સાઉથ ઈન્ડિયામાં પણ ગણગણાટ થતો તે ય તરત શાંત થઈ જતો. ગુલામી પ્રથાના મુદ્ે અમેરિકા સિવિલ વોર કરી ચૂક્યું છે. એક જ દેશની દક્ષિણમાં રહેતી પ્રજા અને ઉત્તરમાં રહેતી પ્રજા વચ્ચે રીતસરનું યુદ્ધ થયું છે. કોમવાદના નામે રમખાણો કરાવવા માગનારાં સંગઠનો પાડોશી રાષ્ટ્રોની મદદથી દેશમાં આવો જ વિસંવાદ ઊભો કરી સિવિલ વોરની પરિસ્થિતિ સર્જવા માગતા હોય છે. સાત દાયકા દરમ્યાન થયેલા એક પણ કોમી રમખાણમાં અહીંની પ્રજાએ પરિસ્થિતિને વણસાવીને દેશને સિવિલ વોરને આરે લાવી દીધો નથી. ભારતના લોકો અને ભારતના લોકતંત્રની પોલિટિકલ મેચ્યોરિટીનો આ પુરાવો છે.

૨. મજબૂત અર્થતંત્રઃ

મોગલો અને બ્રિટિશરોએ લૂંટેલો આ દેશ ક્યારેય બ્રાઝિલ કે ગ્રીસ કે પછી કેટલાંક આફ્રિકન દેશોની માફક દેવાળિયો બની ગયો નથી. દેશનું વિદેશી હૂંડિયામણ તળિયે આવી ગયું હોય એવું બન્યું છે પણ આપણે ક્યારેય દેવાળું કાઢયું નથી. ભારતના અર્થતંત્ર વિશે દેશી-વિદેશી પંડિતો ગમે એટલી ટીકા કરે, પશ્ચિમના સુધરેલા કહેવાતા દેશોની સરખામણીએ પણ આ દેશનું અર્થતંત્ર સમતોલ, મજબૂત અને પ્રગતિશીલ રહેલું છે. અમેરિકા કે બ્રિટન આપણા કરતાં દોઢસોથી ત્રણસો વર્ષ પહેલાં આઝાદ થઈને ડેમોક્રેટીક કંટ્રીઝ બન્યાં (પોતાની પ્રજા માટેની સમૃધ્ધિ વિશેના નિર્ણયો પોતે લેતા થયા) તે છતાં, આપણે ખૂબ મોડેથી એમની સાથેની રેસમાં જોડાઈને એમની વધુ નેે વધુ લગોલગ આવતાં ગયા એ સિદ્ધિનું કમનસીબે કોઈ અર્થશાસ્ત્રીએ યોગ્ય મૂલ્યાંકન કર્યું નથી.

૩. મજબૂત લશ્કરીતંત્રઃ

આરંભની કન્ફયુઝડ ડિફેન્સ પોલિસી બાવજૂદ ભારત આજે દુનિયામાં સંરક્ષણક્ષેત્રે બીજા દેશોએ ડરવું પડે એટલી તાકાત ધરાવતું થયું છે. નેપાળ, બાંગ્લાદેશ કે શ્રીલંકા જ નહીં પાકિસ્તાન પણ આપણી લશ્કરી તાકાતથી થર થર ધ્રુજે છે. ચીન ગમે એટલું શક્તિશાળી હોય તે છતાં એ છમકલાં સિવાય ઝાઝું કંઈ કરતું નથી કે પાકિસ્તાન સાથે મળીને ખુલ્લેઆમ ભારતને વતાવી શક્તું નથી. અગાઉનું અખંડ રશિયા કે અત્યારનું તૂટયુંફૂટયું રશિયા તો મિત્ર છે. અમેરિકા જેવું અમેરિકા જે અગાઉ પાકિસ્તાનને પોતાનું મિત્ર ગણતું હતું તેનેય હવે એ દુશ્મન લાગવા માંડયું છે અને ભારતમાં એક સાચો મિત્ર દેખાવા લાગ્યો છે. અત્યારની સરકારની નવી સંરક્ષણ નીતિને લીધે ભારત પોતે ડિફેન્સને લગતો સામાન બનાવતું થઈ જશે અને એક્સપોર્ટ પણ કરતું થઈ જશે ત્યારે ભારતની આ ક્ષેત્રની તાકાત અત્યારે છે એના કરતાંય અનેકગણી વધી જવાની.

૪. મજબૂત સમાજતંત્રઃ

ચોક્કસ વિચારસરણીવાળા ઈતિહાસકારોએ ભારતની વિવિધ કલ્ચર ભાષા ધરાવતી પ્રજાને શંભુમેળો ગણી. એક આખા યુરોપ ખંડમાં હોય એના કરતાં વિવિધ સંસ્કૃતિઓ તથા ભાષાઓ ધરાવતા ભારત પાસે આ બાબતની જેટલી સમૃધ્ધિ છે એવી દુનિયામાં બીજે ક્યાંય નથી. યુરોપ ખંડના ટચુકડા મચુકડા દેશો જંપીને એકબીજા સાથે રહે, વહેવાર રાખે એ માટે યુરોપિયન યુનિયનની રચના થઈ તો રહી રહીને એમાંય ડખા ઊભા થયા તે બ્રિટન સતપત કરવા માંડયું. ઈટલી, ફ્રાન્સ અને જર્મની જેવા દેશોની પ્રજાને એકમેક માટે તેમ જ બ્રિટન જેવા દેશોની પ્રજા માટે જે દ્વેષભાવ છે તેના કરતાં ઘણા ઘણા ઓછા પ્રમાણમાં આવી પરિસ્થિતિ આપણા દેશનાં બે રાજ્યોની પ્રજા વચ્ચે જોવા મળે છે. ભારતીય સંસ્કૃતિનું જે સહિયારાપણું છે, આ સંસ્કૃતિમાં જે ઉમદા તત્ત્વો છે તે આ દેશની વિવિધ પ્રજાને ‘ભારતીય’ તરીકેની ઓળખ આપે છે. કેટલાંક એનજીઓવાદીઓ આ ઐકય જોઈ શક્તા નથી એટલે ગળામાં લાલ રૂમાલ પહેરીને છાપામાં લેખો લખવાથી માંડીને સોશ્યિલ મિડિયામાં જઈને વોમિટ કરતાં રહે છે કે પછી ટીવીની ન્યૂઝ ડિબેટ્સમાં મુખ્યત્વે દેશ વિરોધી વાતો જ કરતા રહે છે. પણ આવી ભાંગફોડિયા પ્રવૃત્તિઓ પછી પણ ભારતીય સમાજ એટલો એકરૂપ છે કે રાજકોટથી ગેન્ગટોક ફરવા જનારાને પણ એ પ્રદેશ, ત્યાંના લોકો, ત્યાંની વાતો પોતીકી લાગે છે અને ત્રિવેન્દ્રમમાંથી લેહલદખ જનારા પણ એવું જ અનુભવે છે.

૫. મજબૂત વિદેશીસંબંધોઃ

ભારતના બીજા દેશો સાથેના સંબંધો વિશે કોઈને ગમે એટલી ફરીયાદો હોય, એમણે જોવું જોઈએ કે છેલ્લાં ૭૦ વર્ષમાં ભારતે કેટલાં યુદ્ધ કર્યાં? કેટલાં વિદેશી આક્રમણો કર્યાં? કેટલા દેશોને ધાકધમકી આપી? કેટલા દેશોએ ભારતને કેટલીવાર આર્થિક કે અન્ય બાબતે બહિષ્કાર કરવાની ધાકધમકી આપી? સરવાળો કરશો તો જણાશે કે આ બાબતે ભારતનો રેકોર્ડ બીજા મોટા દેશો કરતાં ઘણો ચોખ્ખો છે. અને એ જ કારણ છે કે વીતેલાં ૭૦ વર્ષ દરમ્યાન ભારતીયો દુનિયાના એકે એક દેશમાં જઈને પોતાની નવી કર્મભૂમિ ઊભી કરીને પોતાને તેમ જ એ દેશને પણ સમૃધ્ધ કરી શક્યા છે. આ જ કારણોસર આજે ભારતમાં ભણવા આવવા માટે વિદેશી વિદ્યાર્થીઓ પડાપડી કરે છે અને વિવિધ ક્ષેત્રના વિદેશી નિષ્ણાતો ભારતમાં નોકરી ધંધો કરવા માટે રાજીખુશીથી આવે છે. માત્ર પારસીઓ જ ભારતમાં, દૂધમાં સાકર ભળે એમ ભળી ગયા નથી; ભારતીયો પણ આખી દુનિયા સામે એ જ રીતે ભળી જઈ શક્યા છે જે આપણી પ્રજાની ઉદારતા, વિશાળતા અને પુખ્તતાનો પુરાવો છે.

૬. મજબૂત વારસોઃ

ભારત પાસે જે વારસો છે તે દુનિયાના કોઈ દેશ પાસે નથી અને અનેક ૭૦ વર્ષ અગાઉનાં વિદેશી આક્રમણો બાવજૂદ એ વારસાને આપણે અકબંધ રાખી શક્યા છીએ જે આખી દુનિયા માટે ઈર્ષ્યાનું કારણ બની રહ્યો છે. આરોગ્ય, ધર્મ, સાહિત્ય, કળા અને અન્ય સાંસ્કૃતિક બાબતોના આ વારસાનો લાભ દુનિયા આખી હવે લેતી થઈ જવાની છે. વિદેશમાં એલોપથીના ક્ષેત્રે મેડિકલ સાયન્સે જે પ્રગતિ કરી તે યુદ્ધમાં ઘવાતા સૈનિકોને સાજા કરવા માટેના હેતુથી થઈ જેનો લાભ ક્રમશઃ સામાન્ય પ્રજાને પણ આપવામાં આવ્યો જેથી એ તમામ શોધખોળોને કમર્શ્યલી એકસ્પલોઈટ કરીને જંગી પ્રોફિટ કરી શકાય. ભારતે એલોપથીના જન્મના હજારો વર્ષ પૂર્વ આયુર્વેદ તેમ જ યોગની શોધ કરી જેનો પ્રથમ હેતુ પ્રજાની લાઈફસ્ટાઈલનાં ધોરણોને ઊંચાં લાવવાનો હતો, માત્ર રોગની નાબૂદી જ નહીં, અધ્યાત્મિક તેમ જ માનસિક સ્તરે ફાયદાઓ થાય એવી ઉપચાર પદ્ધતિનો જન્મ ભારતમાં થયો. આજે આ જ ઉપચાર પદ્ધતિને એનકેશ કરવા માટે વિદેશીઓ ઊંચાનીચા થઈ રહ્યા છે. સૌથી પ્રાચીન ભાષા અને સાહિત્ય આપણી પાસે છે જેના પ્રચારના અભાવે આપણે માની લીધું છે કે ગ્રીસ રોમન અને બ્રિટીશ અમેરિકન લિટરેચર આપણા કરતાં વધુ સમૃધ્ધ છે. ખોટું છે.આપણું સાહિત્ય એમના જેટલું જ અને કેટલીક બાબતોમાં એમના કરતાં વધુ સમૃધ્ધ છે અને એનું કારણ સ્વભાવિક છે. આપણા દેશની ભાષા, સંસ્કૃત ભાષા, જગતની સૌથી પ્રાચીન ભાષા ઓમાંની એક જ છે જેની છાપામાં ભારતની જ અંગ્રેજી સહિતની વિદેશની પણ અનેક ભાષાઓ ઉછરી છે. ધર્મ, તત્ત્વજ્ઞાાન તેમ જ આધ્યાત્મની બાબતમાં ભારત આખી દુનિયાને લીડ કરે છે અને એ બાબતમાં આપણને કોઈના સર્ટિફિકટની જરૂર પણ નથી.

૭. મજબૂત ખાણીપીણી અને ફિલ્મ ઉદ્યોગઃ

ભારતમાં ખાવાપીવાની બાબતમાં જેટલી વિવિધતા છે એટલી વિવિધતા કોઈ એક જ દેશમાં દુનિયામાં બીજે ક્યાંય નથી. અમેરિકા જેવા વિશાળ દેશમાં પણ નહીં. (અમેરિકામાં ઈટાલિયન, મેકિસકન કે મોગલાઈ ફુડ મળતું હોય તો તે ઈમ્પોર્ટ કરેલું કલ્ચર છે, પોતાનું નહીં). ભારતનાં ચારેય દક્ષિણ ભારતીય રાજ્યોમાં પણ રાજયદીઠ એક કરતાં વધુ પ્રકારની રસોઈ પરંપરા છે. ગુજરાત-મહારાષ્ટ્ર સહિતનાં પ્રેક્ટિકલી દરેક રાજયમાં પણ તમને એવું જ જોવા મળશે. સુરત અને દક્ષિણ ગુજરાતની રસોઈ પરંપરા જુદી, રાજકોટ અને કાઠિયાવાડની જુદી, મધ્ય ગુજરાતના વિવિધ પ્રદેશોની બેની પોતાની આગવી રસોઈ પરંપરાઓ, એક જ દેશમાં રસોઈ બનાવવાની આટલી વિવિધતા તમને બીજે ક્યાંય જોવા મળતી નથી અને આ બધી જ મૌલિક, આગવી અને હજારો વર્ષથી ચાલી આવેલી સ્થાનિક પરંપરાઓ છે. હેમ્બર્ગર, ડોનટ્સ કે પિત્ઝાની જેમ વિદેશથી આવેલી પરંપરાઓ નથી.

ફિલ્મોના નિર્માણની બાબતમાં ભારત નંબર વન રાષ્ટ્ર છે. ખુદ હોલિવુડે પોતાની ફિલ્મોનું માર્કેટ વધારવા ભારતનાં ફિલ્મસમીક્ષકોને માનપાન આપીને બિઝનેસ કલાસમાં બોલાવીને ફાઈવ સ્ટાર ખાતરદરખાસ્ત કરવી પડે છે અને ભારતમાં ઓફિસો ખોલીને લાખો રૂપિયાના પગારદારો તેમ જ કરોડો રૂપિયાના ભાગીદારો રાખવા પડે છે. બિઝનેસ વર્લ્ડમાં જેનું ભવિષ્ય સૌથી ઉજ્જવળ છે તે એન્ટરટેઈન્મેન્ટ ક્ષેત્રનું આંતરરાષ્ટ્રીય મથક ભારત ગણાતું થઈ ગયું છે એવું આવતા પાંચ નહીં તો પંદર વર્ષમાં આપણે કહી શકીશું.

Saucrce

Advertisements

1 Comment

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s