નસીબ જેવું કંઈ હોય છે?

NASIB
 

ચલો અચ્છા હુઆ કામ આ ગઇ દીવાનગી અપની,
વર્ના હમ જમાનેભરકો સમજાને કહાં જાતે,
અપના મુક્કદર ગમ સે બેગાના અગર હોતા,
તો ફિર અપને-પરાયે હમસે પહેચાને કહાં જાતે

-કતીલ શિફાઇ

નસીબ જેવું કંઈ હોય છે? માણસની ડેસ્ટીની પ્રિડિસાઇડેડ હોય છે? કિસ્મતને જિંદગી સાથે કોઈ કનેક્શન હોય છેે? આ અને આવા પ્રશ્નોના જવાબો વ્યક્તિગત માન્યતા ઉપર આધાર રાખે છે. નસીબમાં માનીએ કે ન માનીએ પણ એક વાત નક્કી છે કે મહેનત વગર કંઈ મળતું નથી. આપણાં સદ્નસીબે કદાચ આપણને બત્રીસ પકવાનનો થાળ મળી જાય, પણ કોળિયો તો આપણે જ ભરવો પડે છે અને ચાવવાનું પણ આપણે જ હોય છે. એક ફિલોસોફરે સરસ વાત કરી છે. તેણે કહ્યું કે મારી પાસે મીઠાઈ ન હતી એટલે મેં મારા રોટલાને મીઠો કરી લીધો.

 

દરેક માણસ પાસે કંઈક તો હોય જ છે. કોઈ પાસે થોડું અને કોઈ પાસે વધુ હોય છે. આપણે જે હોય તેને નસીબ માની લેતા હોઈએ છીએ અને જે ન હોય તેને કમનસીબીનું લેબલ લગાવી દઈએ છીએ. ભાગ્યે જ કોઈ માણસ એવું વિચારે છે કે હું શું કરી શકું તેમ છું. ક્યાં સુધી પહોંચી શકું તેમ છું. તમારી તાકાતનો તમને અંદાજ છે? ના નથી હોતો. આપણે સમયની સાથે તણાતા જઈએ છીએ અને આ જ રસ્તો છે એમ માની લઈએ છીએ. આપણી સફળતા કે નિષ્ફળતા મોટા ભાગે તો આપણા નિર્ણયોના કારણે જ નક્કી થતી હોય છે.

 

થોડા સમય અગાઉ એક સર્વે થયો હતો. લોકોને પૂછવામાં આવ્યું કે આજે તમે જ્યાં છો ત્યાં પહોંચવાનો તમને અંદાજ હતો? તમે કેવી રીતે અહીં સુધી પહોંચ્યા? મોટા ભાગના લોકોએ એવું કહ્યું કે ના, આ મુકામની અમને કલ્પના ન હતી. તક મળતી ગઈ અને તક ઝડપતા ગયા. કિસ્મત અમને આ મુકામ સુધી ખેંચી લાવી. આ સર્વે બાદ એક બીજો સર્વે કરાયો. જે લોકો પોતાના ક્ષેત્રમાં આગળ હતા તેને પૂછવામાં આવ્યું કે તમે કયા માર્ગે અહીં સુધી પહોંચ્યા? મોટા ભાગનાએ એવું કહ્યું કે અમે નક્કી કરી રાખ્યું હતું કે અમારે આ જ કરવું છે. આના સિવાય કંઈ કરવું નથી. સફળ થઈએ તો પણ વાંધો નથી અને નિષ્ફળ જઈએ તો પણ કોઈ પ્રોબ્લેમ નથી. માત્ર પગાર મેળવવો નહોતો. એક મુકામ હાંસલ કરવો હતો. અમે ઘણી જગ્યાએ ના પાડી હતી કે ના મારે આ નથી કરવું. હું આના માટે નથી.

 

તમે આજે જે સ્થાને છો એ તમે નક્કી કર્યું હતું? કે તમને તમારું નસીબ ત્યાં ખેંચી લાવ્યું છે? એક યુવાનની આ વાત છે. તેને મ્યુઝિશિયન બનવું હતું. ભણવામાં હોશિયાર હતો, પણ તેનું દિલ તો સંગીત સાથે જ જોડાયેલું હતું. તેનો એક મિત્ર પણ ભણવામાં તેના જેટલો જ હોશિયાર હતો. ફાઇનલ યર વખતે કેમ્પસ ઇન્ટરવ્યૂ થયાં. બંનેએ ઇન્ટરવ્યૂ આપ્યાં. બંને સિલેક્ટ થઈ ગયા. પેલા મિત્રએ કહ્યું કે અરે યાર, આપણે તો લકી છીએ કે પહેલા જ ઝાટકે આપણને નોકરી મળી ગઈ. સંગીતકાર બનવા ઇચ્છતા યુવાને કહ્યું કે મારે આ નોકરી નથી કરવી. હું અાના માટે નથી. સંગીત જ મારા માટે મારી દુનિયા છે. હું તો મ્યુઝિશિયન જ બનીશ. તેણે જોબ સ્વીકારવાની ના પાડી દીધી.

 

વર્ષો વીતી ગયાં. જોબ સ્વીકારી હતી એ માણસ મોટા હોદ્દા સુધી પહોંચી ગયો. એ જે કંપનીમાં જોબ કરતો હતો. તેની એક કોન્ફરન્સ ફાઇવસ્ટાર હોટલમાં હતી. હોટલમાં રાતે પાર્ટી હતી. તેણે જોયું કે પાર્ટીમાં તેનો ફ્રેન્ડ ગિટાર વગાડતો હતો. મિત્ર તેની પાસે ગયો. તારે તો ગ્રેટ મ્યુઝિશિયન બનવું હતુંને? આ શું કરે છે? હોટલમાં સંગીત વગાડે છે? મારી સાથે નોકરી સ્વીકારી હોત તો આજે તું પણ હું છું એ જગ્યાએ હોત! આજે તું જો, તું ક્યાં છે અને હું ક્યાં છું! પેલા મિત્રએ કહ્યું કે તેં એવું કયા આધારે નક્કી કરી લીધું કે હું દુ:ખી કે કમનસીબ છું? હા, કદાચ રૂપિયા તારાથી થોડા કમાતો હોઈશ, પણ હું જે કામ કરું છું એનાથી ખુશ છું. રોજ મ્યુઝિક વગાડું છું. મારી દુનિયામાં મસ્ત રહું છું. હું જે કહું છું એ મારા માટે કરું છું. તું જે કરે છે એ તારા માટે કરે છે? તું તો જે કરે છે એ રૂપિયા માટે કરે છે. તારી પાસે તારા માટે કંઈ કરવાનો સમય જ ક્યાં છે? મહાન ન બની શક્યો તો કંઈ નહીં, હું જ્યાં છું ત્યાં ખુશ છું. હું એટલા પૂરતો તો મહાન છું જ કે હું મારી ઇચ્છા મુજબ અને મારી શરતે જીવ્યો છું.

 

આપણો પ્રોબ્લેમ એ હોય છે કે આપણે જે સ્થાને પહોંચવું હોય એ સ્થાને ન પહોંચીએ અથવા તો એમાં વાર લાગે એને આપણી બદકિસ્મતી ગણી લઈએ છીએ. આપણે એવું વિચારતા નથી કે મને જે ગમે એવું હું કરું છું અને મારી જાત સાથે હું ખુશ છું. તમારે જે કરવું હોય તેનો નિર્ણય લો અને પછી પરિણામ જે આવે એને સ્વીકારો. તમારા નિર્ણયનો અફસોસ ન કરો. તમારા નિર્ણયનો આદર કરો.

 

નસીબ જેવું કંઈ હોય તો પણ એને સાર્થક તો તમારે જ કરવું પડશે. એક યુવાનની આ વાત છે. તેણે ભાગીદારીમાં ધંધો કરવો હતો. જેની સાથે ભાગીદારી કરવી હતી તેની કુંડળી તેણે જોવડાવવી હતી. આ વાતની ખબર પડી ત્યારે તેની પત્નીએ કહ્યું કે, પહેલાં એ નક્કી કર કે તને તારા ઉપર કેટલો ભરોસો છે? પછી એ નક્કી કર કે તને એ માણસ ઉપર કેટલી શ્રદ્ધા છે. કુંડળી જોવડાવ તેનો વાંધો નથી, પણ એ પહેલાં તું એની દાનત અને કરતૂત તારી રીતે જોવડાવી લે. ગ્રહો તો માફિયાને પણ એના ક્ષેત્રમાં ટોપ પર બેસાડે એવા હોઈ શકે, પણ એ આપણા કામનો ન હોય. આખરે તો તારું નસીબ તારા સિવાય બીજું કોઈ ચમકાવી શકવાનું નથી. જે કામ તારે કરવાનું છે એ તારે જ કરવું પડશે.

 

ગામડાના એક સાવ દેશી લાગતા માણસે એક વખત અત્યંત માર્મિક વાત સાવ સાદી રીતે કરી હતી. તેણે કહ્યું કે જો ભાઈ, આપણા પગ દુખતા હોયને તો કોઈ દબાવી આપે તો સારું લાગે. ખંજવાળ આવતી હોયને તો આપણા હાથે ખંજવાળીએ તો જ સારું લાગે. બીજું કોઈ ખંજવાળે તો હાશ થાય જ નહીં અને આપણા હાથે આપણા પગ દબાવીએ તો પણ થાક ઊતરે નહીં. અમુક કામ આપણા સિવાય બીજું કોઈ ન કરી શકે. સફળતાની ખંજવાળ આપણે આપણા હાથે જ સંતોષવી પડે.જે લોકો સફળ થયા છે એણે ક્યારેય નસીબનો આધાર નથી લીધો. હા, ઘણાં લોકો સફળ થયા પછી એવું કહેશે કે સારાં નસીબ અને ઈશ્વરની કૃપા છે, પણ હકીકતે તો એમાં એની મહેનત હોય છે. નિષ્ફળ લોકોને પૂછશો તો એ નસીબને જ દોષ દેશે! તમારાં નસીબ તમે જ ઘડી શકો. આપણે ત્યાં એક માન્યતા છે કે વિધિના લેખ તો છઠ્ઠીના દિવસે જ લખાઈ ગયા હોય છે. વિધિની દેવી તો કદાચ લખીને એવું જ બોલતી હશે કે મેં તો તારા લેખ લખી દીધા, હવે તું મારા લખેલા લેખને સાબિત કરી આપ. આપણે સાબિત ન કરી શકીએ તો વાંક વિધિનો કે વિધિના લેખનો નથી હોતો, મોટાભાગે આપણો જ હોય છે. વિધિના લેખનું સીધું પરિણામ નથી આવતું કે તમે પાસ થયા છો કે ફેલ, એ તો તમે જ્યાં હોવ એ સ્થાન જ બતાવી આપતું હોય છે. તમારી મહેનત પર શ્રદ્ધા રાખો, તમારું નસીબ તો ચમકવા માટે જ સર્જાયું છે.

 

 

છેલ્લો સીન:

જિંદગીનું દરેક ડગલું પૂરી તૈયારી અને આત્મવિશ્વાસ સાથે ભરો. દરજી અને સુથારના નિયમની જેમ ‘માપવું બે વાર, કાપવું એક જ વાર.’

 

(‘દિવ્ય ભાસ્કર’, ‘કળશ’ પૂર્તિ, તા. 21 ઓકટોબર 2015, બુધવાર, ‘ચિંતનની પળે’ કોલમ)

હીરા ઉદ્યોગના વેપારીઓ માટે એક મહત્ત્વની સુચના

હીરા ઉદ્યોગના વેપારીઓ માટે એક મહત્ત્વની સુચના

પ્રિવેન્શન ઓફ મની લોન્ડેરીંગ એક્ટ ૨૦૧૨ મુજબ

હીરા ઉદ્યોગની દરેક વેપારી પેઢીએ પોતાના ગ્રાહક/સપ્લાયર ની વિગતો (Know Your Customer – KYC) જળવવી ફરજીયાત છે.

આ જરૂરીયાતને ધ્યાનમાં રાખીને જેમ્સ એંડ જ્વેલરી એક્સપોર્ટ પ્રમોશન કાઉન્સિલ (GJEPC) દ્વારા એક બહુજ સરળ વેબસાઇટ સેવા લોંચ કરવામાં આવી છે.

http://www.MyKYCBank.com

આ વેબસાઈટ પર તમે તમારી પેઢીનું KYC રજિસ્ટરેશન અને વિગતો પૂર્ણ કરી તમારા ગ્રાહક અને સપ્લાયર સાથે સુરક્ષિત રીતે ONLINE શેર કરી શકો છો.

આ સેવા કાઉન્સિલનાં મેમ્બરો માટે ૩૧-માર્ચ-૨૦૧૮ સુધી તદ્દન FREE છે. તો સર્વે મેમ્બરોને આ સેવાનો લાભ લેવા નમ્ર વિનંતી.

વધુ વિગત માટે સંપર્ક કરો
G&J KYC information Center
+91 (22) 6115 6800
Support@mykycbank.com

Demo Video

MyKYCBank નો ડેમો/ટ્રેનિંગ દર મંગળવારે અને ગુરુવારે સાંજે ૪ વાગે BDB ટાવર AE 1010A માં યોજાય છે.

ટૂંક સમયમાં MyKYCBank.com નું ID હોવું તમારા ધંધા માટે આવશ્યક અને લાભદાયક થશે.

આ મેસેજ ને તમારા ગ્રુપમાં વધારે ફોરવર્ડ કરી, આ સેવાને પોપ્યુલર કરવા નમ્ર વિનંતી.

On the spot fines of up to Dh2,000

Whether going to a shopping mall or rushing to the airport, the Dubai Metro has come across as the ultimate mode of public transport for millions of Dubai residents.

Fast, away from maddening traffic and ever-so-punctual, the Dubai Metro is packed with travellers no matter what time of the day. However, the more people there are, the more the chances of rule violations.

We give you a run down on common rule violations that can attract fines, ranging from Dh100 to Dh2,000.

Eating OR drinking

Eating or drinking inside the train AND on the platform is highly discouraged, so make sure you finish that sandwich before you scan your NoL card. Failing to do so will get you a fine of Dh100.

Block access to luggage area

This is especially true during the morning and evening rush. Arguments have sparked inside the train when travellers wanting to deposit their bags in the luggage area can’t do so because someone is blocking access to it – or even standing inside it. Save yourself the effort of having to argue with someone and just step away from the luggage area. It’s not a free standing area. Don’t be that “baggage”. You get a Dh100 fine for doing so.

Take an unauthorised ride in Gold Class or Ladies Section

Of course, this applies only if you don’t legally — and biologically — don’t fit in either category. Strictly no men are allowed inside the ladies section. In Gold Class, meanwhile, you’ll be fined if you fail to present your Nol Gold Card to the attendant inside the coach. Fine: Dh100

Causing inconvenience to others

It’s a broad topic but if other passengers complain about you while in transit, you can get into trouble. This could be anything from stepping on someone’s toes, bringing in objects that are too obstructive, or bringing in pets. Fine: Dh100

Sitting in areas not allocated for sitting

You’re not allowed to sit on the floor, on the sides of the escalator, on the stairs or the connecting tube between two train cars in a moving Metro. There are rare chances when police officers walk around the train and they will call you out if they notice you. Fine: Dh100

courtesy

Khaleej Times

ગુજરાતી નવલકથાની સાર્ધશતાબ્દી

હાસ્યનવલ – ભદ્રંભદ્ર છે અને ભદ્રંભદ્ર અમર ૫ણ છે!

હાસ્યનવલ - ભદ્રંભદ્ર છે અને ભદ્રંભદ્ર અમર ૫ણ છે!

નવલકથામાં કળાની બીજી ઘણી કસોટીઓ હશે- પણ મારી તો એક જ શરતઃ તેમાં રસ પડવો જોઈએ. વાંચતા વાંચતા રસ ન પડે તો, બીજો ગમે તે ગુણ હોય, હું એને નવલકથા ન કહું.    
– કનૈયાલાલ મુનશી

૧૫૦ વર્ષના આયનાનું આછેરું પ્રતિબિંબ
દોઢસો વર્ષમાં સર્જાયેલી ગુજરાતી નવલકથાઓ અને નવલકથાકારો બન્નેનેનું પ્રતિનિધિત્વ રજૂ થાય એ પ્રકારે અહીં યાદી રજૂ કરી છે. તેમાં ઐતિહાસિક નવલકથાઓ છે, ક્લાસિક છે, ઓલટાઈમે બેસ્ટ છે, બેસ્ટ-સેલર છે, કથા-કથનને વળાંક આપનારી નવલકથાઓ છે, વિવાદ સર્જનારી કથાઓ છે, તો વિક્રમ સર્જનારી નવલકથાઓ પણ છે. સામે પક્ષે કેટલાક નવલકથાકારોએ વિપુલ માત્રામાં લખ્યું હોવાથી સંખ્યાત્મ કારણથી પણ તેમને અહીં સ્થાન આપ્યું છે.

હેન્રી જેમ્સ નામના અમેરિકન નવલકથાકાર-વિવેચકે કહ્યું હતું કે નવલકથાના મકાનમાં શક્યતાની હજાર બારીઓ રહેલી છે. તમે કઈ બારી ખોલો છો, તેના પર સઘળો આધાર છે. અને એટલે જ ઉત્તમ નવલકથાનું કોઈ લિસ્ટ પૂર્ણ હોઈ શકે નહીં.. આ લિસ્ટ પણ પ્રૂર્ણ નથી.. પ્રતિનિધિરૃપ છે… અહીં સ્થાન ન પામેલી નવલકથા પણ ઉત્તમ જ હશે એવો અમને વિશ્વાસ છે.

ગુજરાતી નવલકથાની સાર્ધશતાબ્દી ઉજવાઈ રહી છે ત્યારે ચાલો દશ પ્રશિષ્ટ ગુજરાતી હાસ્યનવલકથાઓમાંથી પસંદ કરેલાં અંશોનો આસ્વાદ માણીએ…

ભદ્રંભદ્ર 
(રમણભાઈ નીલકંઠ)

મેજિસ્ટ્રેટે પૂછ્યું : ‘તમારું નામ શું?’
‘વિદ્યમાન ભદ્રંભદ્ર.’
‘તમારું નામ વિદ્યમાન અને તમારાં બાપનું નામ ભદ્રંભદ્ર? પણ હું ધારું છું કે તમારું પોતાનું નામ જ ભદ્રંભદ્ર લખાયેલું છે. ખરું શું છે?’
‘મારું નામ ભદ્રંભદ્ર છે. પણ હું જીવું છું માટે શાસ્ત્રાધારે પોતાને વિદ્યમાન કહું છું.’
મેજિસ્ટ્રેટ ભદ્રંભદ્ર સામું તાકીને જોઈ રહ્યાં. થોડી વાર પછી તેમણે પૂછ્યું, ‘બાપનું નામ શું?’

‘પ્રશ્નસ્ય અનૌચિત્યમ્.’
‘પરશોત્તમ?’
અમારાં વકીલે ભદ્રંભદ્રને સીધા જવાબ આપવાની શિખામણ દીધી તેથી તેમણે આખરે બાપનું નામ ‘અવિદ્યમાન વિષ્ણુશંકર લખાવ્યું.’
‘ધંધો શો કરો છો?’

‘સનતાન આર્યધર્મનાં સદોદિત યશઃપૂર્ણ વિજયનો.’
અમારાં વકીલ ઉઠીને મેજિસ્ટ્રેટને કહ્યું, ‘મારો અસીલ પોતાની વિરૃદ્ધ ખોટાં પુરાવાથી ઉશ્કેરાયેલો છે ને સ્વભાવે પણ જરા ઉગ્ર છે. તેનાં કહેવાનો અર્થ એ છે કે ધંધો ધર્મ વિષે ભાષણ કરવાનો છે.’

અમે બધાં
(ધનસુખલાલ મહેતા અને જ્યોતીન્દ્ર દવે)

આજે ગંગાસ્વરૃપ ગુલાબડોસીને વૈકુંઠવાસી થયાને પાંચેક વર્ષ વીતી ગયાં છે. પરંતુ તે વેળા સૌને લાગતું કે જો જગતમાં કોઈ પણ અમર રહેવા સર્જાયું હોય તો તે ગુલાબ ડોસી જ છે. સાધારણ મનુષ્ય તો જરાવારમાં મરી જાય એવા અનેક પ્રસંગો ડોસીના જીવનમાં આવી ગયા હતા, પણ ડોસીનો વાંકો વાળ થયો નહોતો. બધાં ધારતાં કે ડોસીનો સોપારી ચાવવાનો અવાજ સાંભળીને મોત પણ બીએ છે.

પાંચ વર્ષની વયે એ પરણીને સાસરે ગયાં ત્યારે સુરતમાં પ્લેગ બહુ ઉત્સાહપૂર્વક ચાલતો હતો. પ્લેગના ઝપાટામાં એ આવ્યાં. પણ ભાત ખાવા જતાં જેમ કાંકરી ચવાઈ જાય તેમ, પ્લેગ ભોગ લેવા ગયો એમનો, ને વગર દર્દે મૃત્યુ પામ્યો એમનો પતિ!

ડોસી બાપ વર્ષનાં થયા ત્યારે ફરી પાછાં યમદેવે ભૂલ કરી. એમને કૉલેરા થયો. ડોસીની સૌએ આશા મૂકી. એમને નીચે ઉતારવામાં આવ્યાં. પણ નીચે ઉતારનાર પુરુષ ‘આજે સ્મશાને જવું પડશે’ એમ ઘરે પત્નીને કહેવાં ગયો ને એનું હૃદય એકાએક બંધ પડયું ને એ મૃત્યુ પામ્યો! આ બાજુ ડોસી ‘અહીં મને કોણે હુવાડી? હું કંઈ મરવા જેવડી નથી. હજી તો મારે ઘણાં વરસ કાઢવા છે.’ કહેતાં બેઠાં થયા.

આ પછી પાંચેક વર્ષે ફરી ઘાતનો પ્રસંગ આવ્યો. દારૃણ યુદ્ધ કરતા ગોધાઓની હડફેટમાં ડોસી આવી ગયાં. લોહીલુહાણ થઈને બેભાન દશામાં એ જમીન પર પડયા. રસ્તે જનારા મનુષ્યોએ દયા લાવી એમને હોસ્પિટલ પહોંચાડયા. ત્યાં એક દિવસ બેભાન રહ્યાં. પણ બીજે દહાડે હોસ્પિટલનો ડોક્ટર મરી ગયો ને ડોસી ચાલતાં ચાલતાં ઘરે આવ્યાં.

આપણો ઘડીક સંગ
(દિગીશ મહેતા)

પછી શરૃ થઈ વાતો. મહેમાનો સાથે જમ્યા પહેલાની વાતો અને જમ્યા પછીની વાતોમાં ફેર હોય છે. આ ભેદ તાત્વિક, સૈદ્ધાંતિક, મૂળભૂત – એવો બધો હોય છે. જમ્યા પહેલાની વાતો અસ્થિર, અર્થહીન, અસંબદ્ધ, અલ્પજીવી હોય છે. જેમકે,

ધૂર્જટિએ અર્વાચીનાના દીવાખાનામાં પ્રવેશીને જેવી એક ખુરશી ઉપર જગ્યા લીધી કે તરત જ અર્વાચીનાના પિતાજીએ તેને બદલે ઘડિયાળ સામે જોવા માંડયું.
‘અગિયાર થયાં.’ તેમણે કહ્યું.
‘તાપ બહુ છે!’ ધૂર્જટિએ જવાબમાં કહ્યું.

અને પછી…
‘બસો બહુ અનિયમિત ચાલે છે!’
‘ત્રીજું વિશ્વયુદ્ધ થશે એમ લાગે છે!’
‘આ શહેરનો કોટ સમરાવવો જોઈએ!’

‘આ રાધાકૃષ્ણન્ અહીં ક્યાંથી?!’
આવી વાતો…

જે વ્યગ્ર ઝડપથી દિવાળીમાં ફટાકડાની સેર ફૂટે તે જાતની વાતો…
જ્યારે જમ્યા પછીની વાતોમાં એક તારામંડળમાંથી હૃદયંગમ રીતે ઝરતી તેજરેખાઓની જેમ આનંદપ્રકાશનાં સ્ફુલિંગો ઝરે છે.

એકલવ્ય
(રઘુવીર ચૌધરી)

‘તમે બીજું ગમે તે હશો, દોઢડાહ્યા તો છો જ.’
‘સાહેબ, હું દોઢડાહ્યો હોઉં તો જ આપણી બંનેની સરેરાશ એક આવે ને!’
‘પ્રિન્સીપાલને કહીને હું તમને ડિસમીસ કરાવી દઈશ.’

‘મને ડિસમીસ કરવામાં આવશે તો હું એકાએક જાણીતો થઇ જઈશ! વાહ! કેવું સારું થશે!
‘રખડી પડશો, રખડી!’

‘મને રખડવાનો શોખ છે. હું રખડવાના આનંદ પર લાંબી ચોપડી લખીશ.’
‘તમને તમારુ ભવિષ્ય બગાડવાનો શોખ લાગે છે.’

‘ભવિષ્યની તો કોને ખબર છે ? ન જાણ્યું જાનકી નાથે, એક તમે જ જાણ્યું કે સવારે શું થવાનું છે!’
અને આખો વર્ગ ભજન ગાવા લાગ્યો. ‘ન જાણ્યું જાનકીનાથે…’ કેટલાંક તાલ આપવા લાગ્યા. એકલવ્યે તાલ ખોટા પડે છે એમ કહીને સહુને રોક્યા.
‘હવે તમે મારો વાંક કાઢી નહીં શકો. તમે આખા વર્ગને ગેરમાર્ગે દોરી રહ્યાં છો, મિસ્ટર!’

‘તો તો હું નેતા થઈશ. વાહ ! હું નેતા થઈશ. ગેરમાર્ગે દોરવાની શક્તિ હોય તો નેતા થવાય.’

સધરાના સાળાનો સાળો
(ચુનીલાલ મીડિયા)

ઓઘડભાઈ, હું તો આ નવી પાર્લામેન્ટની ઉઘડતી બેઠકમાં જ બિનસત્તાવાર ઠરાવની નોટીસ આપવાનો છું – ‘શાનો ઠરાવ?’
‘હું ઠરાવમાં માંગું છું કે ભેળને હવે પછી આપણા સુવર્ણદ્વીપનાં રાષ્ટ્રીય ફરસાણનો દરજ્જો આપવો.’
‘વન્ડરફુલ, વન્ડરફુલ, મિસ્ટર ઓઘડ!’અને એમાંના વળી વધારે રીઢા અને વધારે ખંધા મુત્સદ્દીઓએ તો એક નવો જ પ્રસ્તાવ મૂક્યો : ‘ભેળને રાષ્ટ્રીય જ નહિ પણ આંતરરાષ્ટ્રીય દરજ્જો આપવો જોઈએ.’

‘કેવી રીતે?’
‘એને યુનાઇટેડ નેશન્સનાં ભોજનાલયમાં સ્થાન અપાવીને.’

‘તો પછી ભેળને નિકાસ ઉત્તેજન યોજનામાં દાખલ કરી દેવી જોઈએ – તાબડતોડ.’
‘અને એમાંથી સુવર્ણદ્વીપ સારું હૂંડિયામણ પણ રળી શકશે.’
‘મિલિયન ડોલર આઈડિયા!’

વિદેશી એલચીનું સૂચન વધાવાઈ રહ્યું.
‘ગાર્ડનપાર્ટી’માં રંગ જામી ગયો.

એક હતા દિવાન બહાદુર
(ઈલા આરબ મહેતા)

મોતીબહેનનું ખરું નામ શું હતું તે કોઈ જાણતું ન હતું. વીસ વર્ષની ઉંમરે તેમનાં હાથમાં પર્લ બકનું પુસ્તક આવ્યું. તે પછીનાં બે મહિનાનાં ગાળામાં તેમણે ઝપાટાભેર બે સામાજિક નવલકથાઓ લખી નાખી ને એ નવલકથાઓ ‘મોતીબહેન બકલવાળા’નાં નામે છપાવી.
શુ અંગ્રેજીમાં પર્લને નોબલ પ્રાઈઝ મળે અને ગુજરાતીમાં મોતીબહેનને ન મળે?

અત્યારે તેઓ વરંડામાં ગુસ્સે થયેલી કાબરની માફક ચક્કર ફરતા હતાં. ગઈકાલ સાંજની ટપાલમાં જે છાપું આવ્યું હતું એમાં મોતીબહેનની નવલકથા વિષે એક સમીક્ષાત્મક લખાણ હતું. પણ આ તે સમીક્ષા કે સજા? પેલાં દુષ્ટ, હીનમાનસ ધરાવતાં વિવેચકે લખ્યું હતું કે : ‘આ નવલકથાને ‘હાર્ટ ટ્રાન્સપ્લાન્ટેશન’ની જરૃર છે. તો જ બિચારી જીવી શકશે.’
મોતીબહેનની આંખોમાં ક્રોધ, નિરાશા અને વૈરનાં સાથિયા પુરાયા.

‘મારી નવલકથા સમજવા માટે કેવડું મોટું ને મહાન મન જોઈએ?’ (‘મહાન મન’નવી નવલકથાનાં શીર્ષક માટે અમને પ્રેરણા થઈ આવી.)
કોને કહેવી દિલની વાત (બીજી નવલકથાનું બીજું શીર્ષક) એ દ્વિધામાં એમણે જયદેવને શોધ્યા પણ એ ન મળ્યો. ત્યાં એમને યજમાન દિવાન બહાદુર સાંભર્યા.
‘દિવાન બહાદુર, હું તમારી જ રાહ જોતી હતી. ચાલો મારી સાથે, મારી સાથે ઘોર અન્યાય થયો છે.

મારી એ નવી નવલકથા હું તમને વાંચી બતાવું. પછી કહો મને, શું એને નોબલ પ્રાઈઝ ન મળે? શ્વાસભેર આટલું બોલી મોતીબહેને એમનો હાથ મજબૂત રીતે પકડયો ને સિંહણ હરણનો શિકાર કરી તેને ઘસડતી જાય તેમ મોતીબહેન દિવાન બહાદુરને તેમની નવલકથા ‘રખડુ જમાઈ’ વાંચી સંભળાવવા લઈ ગયાં.

ઇતિહાસનાં રસિક અભ્યાસીઓ! તમારી જિજ્ઞાાસા અહીં જ થંભાવી દો. અત્રે એટલું જ કહેવું પર્યાપ્ત થશે કે બે કલાકને અંતે જ્યારે દિવાન બહાદુર મોતીબહેનનાં કમરામાંથી બહાર નીકળ્યા ત્યારે જાણે કબરમાં દટાઈને પાછાં નીકળ્યા હોય અથવા તો એમનાં ભૂતપૂર્વ સેક્રેટરીનું ભૂત જોયું હોય તેવા જણાતાં હતાં.

‘બહુ સહન કર્યું. બધું સહન કર્યું પણ આ બે કલાકનું ઓપરેશન! હે પરમાત્મા ! રોજ…રોજ…અનંત અસીમ કાળ સુધી મારે આની નવલકથાઓ સાંભળવી પડશે?’

સચ બોલે કુત્તા કાટે!
(તારક મહેતા)

‘યા આ આ આ આ આ…’ માલાનાં મોંમાંથી ટ્રેનના એન્જિનની વિસલ જેવો અવાજ નીકળી ગયો. એની એકની એક આયા અવાજ સાંભળીને હાંફળીફાંફળી મેડમ માલાના રૃમમાં દોડી આવી. ફિલ્મ-તારિકાઓની આયાઓ ફિલ્મ ચોપાનિયાંઓ વાંચ્યા કરતી હોય છે. પોતાની શેઠાણીઓ વિશે એમને ચોપાનિયાંમાંથી જાણવાનું મળતું હોય છે. માલાની આયા એવું કંઈ દિલધડક ચોપાનિયું વાંચી રહી હતી તેથી એને એવો ભ્રમ થઈ ગયો કે એની મેડમે કોઈના પ્રેમમાં નાસીપાસ થઈને ઊંઘવાની ગોળીઓનો ઓવરડોઝ લીધો હશે અને એની આખરી પળોમાં ચીખી રહી હશે, તેથી એણે આવતાં આવતાં ‘હેલ્પ…હેલ્પ…’ની બૂમો મારી.

માલા ‘મદદ..મદદ’ના પોકારોથી ચોંકી. પોતાનાં જ ફ્લેટમાં પોતાની આયા ઉપર બળાત્કાર કરવાનો કોઈકે પ્રયત્ન કર્યો હશે અને લાચાર અબળા આયા એની મદદ માંગવા દોડી આવી છે એમ સમજીને અર્ધ પારદર્શક માલા ‘કૌન હે…કૌન હે…’ની ચીસો પાડતી પોતાનાં કબાટમાંથી નકલી રિવોલ્વર કાઢવા દોડી.

આયા ડઘાઈને ઉભી રહી ગઈ. પોતાની મેમસાહેબ પલંગમાં આખરી શ્વાસ લેતાં તરફડી રહી હશે એમ તેણે ધારેલું પણ એને બદલે માલાએ કબાટમાંથી રિવોલ્વર કાઢી.
મેમસાહેબ રિવોલ્વરથી આત્મહત્યા કરવાં માંગે છે એવું સમજી બેઠેલી આયાએ માલા પર તરાપ મારી.

‘મેમસા’બ, મેંય તુમકો મરને નહીં દેગા.’ આયાએ અચાનક મારેલી તરાપથી માલા શરીરનું સમતોલપણું ગુમાવી બેઠી. બંને જણ બેડરૃમનાં મુલાયમ ગાલીચટા પર પછડાયા.

કમઠાણ
(અશ્વિની ભટ્ટ)

‘ઓહો! પંડયા સાહેબ…તમે જયંતીભાઈને ઓળખો છો?’
‘ઓળખો છો એટલે! જંયતીભાઈ તો શું તેમનાં આખા ખાનદાનને ઓળખું છું. જયંતીભાઈનાં દાદા…સાંકળચંદ શેઠ…એટલે વાત ન પૂછો. મેં તેમને જોયેલાં નહિ.પણ મારાં દાદાના એ મિત્ર થાય. મારાં બાપા ઘણી વખત તેમની વાત કરતા. નડિયાદનું નામ રોશન કરનારાં એક હતાં ગો.મા.ત્રિ. અને બીજાં આ જયંતીભાઈના ગ્રાન્ડફાધર. મારા બાપા કહેતા હતા કે લીલો ચેવડો એ સાંકળચંદ શેઠે શોધેલો.

ફિલસૂફી અને ફરસાણ એટલે સાહેબ ગો.મા.ત્રિ. અને સાંકળચંદ શેઠ! શેઠ પોતે પાછાં શેરોસુખન. સંગીત, કળા અને લીલો ચેવડો એમની જિંદગી…ગો.મા.ત્રિ. સાથે એમને રોજની ઉઠબેસ…’

‘ગો.મા.ત્રિ.?’ રાઠોડ સાહેબને સાહિત્ય સાથે કોઈ સ્નાનસૂતક ન હતું.

‘યસ સર…ગોવર્ધનરામ…અહા…’ પંડયા સાહેબ બોલી ઉઠયા, ‘મારા ફાધર કહેતાં કે સાંકળચંદભાઈ તેમની જવાનીમાં ટુ બાય ટુનું સોનેરી કિનારનું ધોતિયું, સફેદ-ઝગ આર કરેલું મોટી કસબી કોરનું અંગરખું, માથે લાલ ચટક પાઘડી અને પગમાં ચકચકતી પોલીશ કરેલી મોજડી, એક હાથમાં ચાંદીની મૂઠવાળી વોકિંગ સ્ટીક, મોઢામાં ક્યારેક મઘમઘતું નાગરવેલનું પાન દબાવીને નીકળે ત્યારે…સાહેબ આખું ઘોડિયા બજાર જોઈ રહેતું…અને સાહેબ સાંકળચંદ શેઠ ચાલતા ચાલતા ગોવર્ધનરામને ત્યાં જતા અને પછી રંગત જામતી દિવાનખંડમાં…બસ લીલો ચેવડો ખવાતો જાય અને કુસુમસુંદરી, ગુણસુંદરી અને કુમુદ જેવાં પાત્રો…’

‘શું વાત કરો છો પંડયા ? લીલા ચેવડા સાથે આવી લીલા! આ નડિયાદમાં? મને એમ કે સાલું આવું બધું લખનઉમાં થતું હશે! નડિયાદમાં પણ આવું ચાલતું?’ રાઠોડ ચોંકીને બોલી ઉઠયા. રાઠોડનું અક્ષરજ્ઞાાન બોમ્બે પોલીસ એક્ટ અને ઇન્ડિયન પિનલ કોડની ગુજરાતી આવૃત્તિ સુધી મર્યાદિત છે તેનો ખ્યાલ એકાએક ભોગીલાલ રાઈટરને આવ્યો હતો.

ભદ્રંભદ્ર અમર છે!
(રતિલાલ બોરીસાગર)

પોલીસો અમને લઈને પોલીસ સ્ટેશનની અંદર દાખલ થયાં. પરશુ ધારણ કરેલાં પરશુરામ સરખા ભદ્રંભદ્રને જોઈ સામે બેઠેલાં પોલીસ અધિકારી એકદમ ઉભાં થઈ ગયાં હતાં પણ એમનાં આ આશ્ચર્યભાવે ભદ્રંભદ્રમાં ગેરસમજ પ્રેરી. ભદ્રંભદ્ર સમજ્યા કે પોલીસ અધિકારી પોતાને સન્માન આપવાં ઉભાં થઈ ગયાં છે. એટલે પ્રસન્ન થઇને તેઓ બોલ્યાં કે, ‘હે વિવેકચૂડામણિ (વિવેકી લોકોમાં શ્રેષ્ઠ) એવાં આરક્ષક અધિકારી! મારાં જેવાં યુગપુરૃષના પાવન ચરણો અહીં પડયા તેથી તત્કાલ ઉભાં થઇ મારા પ્રતિ સન્માનનો ભાવ દર્શાવ્યો તેથી હું અતીવ પ્રસન્ન થયો છું.’

પોલીસ અધિકારી દિગ્મૂઢ બનીને ભદ્રંભદ્ર સામે જોઈ રહ્યાં. ક્ષણવાર તો જાણે એમની વાચા જ હરાઈ ગઈ. પછી સહેજ કળ વળતાં એમણે બાજુમાં ઉભેલાં પોલીસને કહ્યું, ‘આણે મને કંઈ ગાળ દીધી? એ બોલ્યો એવાં શબ્દો તો મેં ક્યારેય સાંભળ્યાં નથી.’

પોલીસ-અધિકારીને ન સમજાયા હોય એવાં શબ્દો બીજાં પોલીસને સમજાય એ શક્ય નહોતું. એણે કહ્યું, ‘સાહેબ, આણે ગાળ દીધી હોય એવું તો એનાં મોઢા પરથી લાગતું નથી. પણ મેંય આવા શબ્દો જિંદગીમાં પહેલીવાર સાંભળ્યા. બાજુમાં પ્રાથમિક નિશાળ છે. તમે કહેતાં હો તો કોઈ માસ્તરને પકડી લાવું, એને કદાચ આ શબ્દોના અર્થ આવડતા હોય!’
‘રહેવા દ્યો ! કદાચ માસ્તરને ય આ શબ્દો ન આવડતા હોય તો ગૃહખાતાનું ને શિક્ષણખાતાનું – બેયનું ખરાબ લાગે.’

સંભવામિ યુગે યુગે
(રતિલાલ બોરીસાગર)

આજની સભામાં ભદ્રંભદ્ર પ્રવચન કરવાનાં છે એવા સમાચાર શહેરનાં વર્તમાનપત્રોમાં પ્રસિદ્ધ થયા હતા. આ કારણે લોકોમાં ઉત્તેજના વ્યાપી હોય એમ જણાતું હતું. ભદ્રંભદ્રે કહ્યું, ‘અંબારામ! જનસમૂહ મારાં દર્શન માટે વ્યાકુળ હોય તેમ જણાય છે. યજમાનોને સીધા વ્યાસપીઠ પર જવા દઈ, આપણે જનસમૂહની વચ્ચેથી માર્ગ કરતા વ્યાસપીઠ ભણી જઈએ જેથી લોકો નિકટથી મારું દર્શન કરી શકે. આપણે યજમાનોને અનભિજ્ઞા રહેવા દઈ એમનાથી પૃથક થઇ જઈશું.’

આના પ્રતિભાવરૃપે હું કંઈ કહું તે પૂર્વે સોએક જેટલા લોકોનું એક ટોળું અમારી સમીપ આવી પહોંચ્યું અને ભદ્રંભદ્રની જય પોકારવા લાગ્યું. યજમાનશ્રીની સામે જોઈને ભદ્રંભદ્રે પૂછ્યું, ‘આ આપણા માણસો છે?’
‘આમ છે ને આમ નથી.’ યજમાને કહ્યું.

‘જગત છે ને જગત નથી એવું તમારું કથન ઘણું જ ગહન જણાય છે.’

‘મહારાજ! આપની જય પોકારવા માટે અમે આ લોકોને ભાડે લાવ્યા છીએ. દર દસ જય પોકારવાનું વ્યક્તિદીઠ ભાડું એક રૃપિયો છે. દરેક વ્યક્તિ સો જય પોકારશે એટલે વ્યક્તિદીઠ દસ રૃપિયાનો ખર્ચ થશે. સો જય બોલાય ત્યાં સુધી આ આપણા માણસો છે. મજબૂત ગળાવાળા લોકોનો આ કાયમી વ્યવસાય છે.’
‘અંબારામ! આવો વ્યવસાય શાસ્ત્રસંમત છે?’

‘મહારાજ ! બ્રાહ્મણો દક્ષિણા સ્વીકારી સવા લક્ષ જપ કરી આપે છે. તે જ રીતે આ લોકો દક્ષિણા સ્વીકારી જયઘોષ કરે છે. આમાં શાસ્ત્રથી વિપરીત કશું જણાતું નથી.’

નવલકથા લેખક વર્ષ
કરણ ઘેલો નંદશંકર તુળજાશંકર મહેતા ૧૮૬૬
સાસુવહુની લઢાઈ મહીપતરામ રૃપરામ નિલકંઠ ૧૮૬૬
સરસ્વતીચંદ્ર ગોવર્ધનરામ માધવરામ ત્રિપાઠી ૧૮૮૭-૧૯૦૧
ગુલાબસિંહ મણિલાલ નભુભાઈ દ્વિવેદી ૧૮૯૭
ભદ્રંભદ્ર રમણભાઈ નિલકંઠ ૧૯૦૦
પાટણની પ્રભુતા કનૈયાલાલ મુનશી ૧૯૧૬
ગુજરાતનો નાથ કનૈયાલાલ મુનશી ૧૯૧૮
ગ્રામલક્ષ્મી રમણલાલ વ. દેસાઈ ૧૯૩૩
ભારેલો અગ્નિ રમણલાલ વ. દેસાઈ ૧૯૩૫
અમે બધાં જ્યોતિન્દ્ર દવે, ધનસુખલાલ મહેતા ૧૯૩૫
પ્રાયશ્ચિત મોહનલાલ મહેતા-સોપાન ૧૯૩૬-૩૭
આવતી કાલ રામનારાયણ નાગરદાસ પાઠક ૧૯૩૭
દરિયાલાલ ગુણવંતરાય આચાર્ય ૧૯૩૮
વેવિશાળ ઝવેરચંદ મેઘાણી ૧૯૩૯
અજિતા ધૂમકેતુ ૧૯૩૯
ચૌલાદેવી ધૂમકેતુ ૧૯૪૦
જય સોમનાથ કનૈયાલાલ મુનશી ૧૯૪૦
પારકાં જણ્યાં ઉમાશંકર જોશી ૧૯૪૦
મળેલાં જીવ પન્નાલાલ પટેલ ૧૯૪૧
કુળદીપક ગોકુલદાસ રાયચૂરા
ખંડિત કલેવરો જયમલ્લ પરમાર, નિરંજન વર્મા ૧૯૪૨
ધીમુ અને વિભા જયંતિ દલાલ ૧૯૪૩
દીપનિર્વાણ મનુભાઈ પંચોળી-દર્શક ૧૯૪૪
જનમટીપ ઈશ્વર પેટલીકર ૧૯૪૪
કાળચક્ર ઝવેરચંદ મેઘાણી ૧૯૪૭
માનવીની ભવાઈ પન્નાલાલ પટેલ ૧૯૪૭
રમકડાં વહુ વજુ કોટક ૧૯૪૯
ભવસાગર ઈશ્વર પેટલીકર ૧૯૫૧
સરી જતી રેતી યશોધર મહેતા ૧૯૫૧
ખેતરનાં ખોળે પીતાંબર પટેલ ૧૯૫૨
ઝેર તો પીધાં જાણી જાણી મનુભાઈ પંચોળી ૧૯૫૨-૫૭
બાલાજોગણ રમણલાલ વ. દેસાઈ ૧૯૫૨
તેજરેખા પીતાંબર પટેલ ૧૯૫૨
હાજી કાસમ તારી વીજળી ગુણવંતરાય આચાર્ય ૧૯૫૪
ભીતર સાત સમંદર ચંદુલાલ સેલારકા ૧૯૫૫
લીલુડી ધરતી ચુનીલાલ મડિયા ૧૯૫૭
અનંગ રાગ શિવકુમાર જોશી ૧૯૫૮
અંતિમ દીપ મોહનલાલ પટેલ ૧૯૬૦
શત્રુ કે અજાતશત્રુ? જયભિખ્ખુ ૧૯૬૧
આપણો ઘડીક સંગ દિગીશ મહેતા ૧૯૬૨
સધરા જેસંગનો સાળો ચુનીલાલ મડિયા ૧૯૬૨
આકાર ચંદ્રકાંત બક્ષી ૧૯૬૩
ભસ્મકંકણ દેવશંકર મહેતા ૧૯૬૩
એક અને એક ચંદ્રકાંત બક્ષી ૧૯૬૫
છિન્નપત્ર સુરેશ હ. જોશી ૧૯૬૫
વિશ્વજિત પિનાકિન દવે ૧૯૬૫
અમૃતા રઘુવીર ચૌધરી ૧૯૬૫
ધુમ્મસ મોહમ્મદ માંકડ ૧૯૬૫
પેરેલિસિસ ચંદ્રકાંત બક્ષી ૧૯૬૭
અશ્રુઘર રાવજી પટેલ ૧૯૬૭
સૂકી ધરતી સૂકા હોઠ દિલીપ રાણપુરા ૧૯૬૭
ફેરો રાધેશ્યામ શર્મા ૧૯૬૮
આકાશ ચૂમે જ્યાં ધરતીને રસિક મહેતા ૧૯૬૯
નાઈટમેર સરોજ પાઠક ૧૯૬૯
ભાવ અભાવ ચીનુ મોદી ૧૯૬૯
કામિની મધુ રાય ૧૯૭૦
માધવ ક્યાંય નથી હરીન્દ્ર દવે ૧૯૭૦
થીજેલો આકાર ઈલા આરબ મહેતા ૧૯૭૦
મારે પણ એક ઘર હોય વર્ષા અડાલજા ૧૯૭૧
ઘૂઘવતા સાગરનાં મૌન મફત ઓઝા ૧૯૭૩
સોક્રેટીસ મનુભાઈ પંચોળી દર્શક ૧૯૭૪
ઉપરવાસ, સહવાસ, અંતરવાસ રઘુવીર ચૌધરી ૧૯૭૫
ડો.રેખા ખલીલ ધનતેજવી ૧૯૭૪
સુખ નામનો પ્રદેશ હરીન્દ્ર દવે ૧૯૭૫
નિલિમા મૃત્યુ પામી છે વર્ષા અડાલજા ૧૯૭૭
રડતાં ગુલમહોર આબિદ સુરતી ૧૯૭૮
આખું આકાશ મારી આંખોમાં વિઠ્ઠલ પંડયા ૧૯૭૮
જામ રાવળ દુલેરાય કારાણી ૧૯૭૮
આશ્કા માંડલ અશ્વિની ભટ્ટ ૧૯૭૯
નિશાચક્ર કિશોર જાદવ ૧૯૭૯
પ્રેમ એક પૂજા ભુપત વડોદરિયા ૧૯૭૯
મૃત્યુ મરી ગયું ઉષા શેઠ ૧૯૭૯
ગાંઠ છૂટયાની વેળા વર્ષા અડાલજા ૧૯૮૦
પ્રિયજન વીનેેશ અંતાણી ૧૯૮૦
કિમ્બલ રેવન્સવૂડ મધુ રાય ૧૯૮૧
માટીનો મહેકતો સાદ મકરંદ દવે ૧૯૮૧
જગ્ગા ડાકુના વેરના વળામણાં હરકિસન મહેતા ૧૯૮૧
સાત પગલાં આકાશમાં કુન્દનિકા કાપડિયા ૧૯૮૪
ઓથાર અશ્વિની ભટ્ટ ૧૯૮૪
બબરીક યશવંત મહેતા ૧૯૮૪
જડ ચેતન હરકિસન મહેતા ૧૯૮૫
ફાંસલો અશ્વિની ભટ્ટ ૧૯૮૫
મીરાંની રહી મહેક દિલીપ રાણપુરા ૧૯૮૫
આંગળિયાત જોસેફ મેકવાન ૧૯૮૬
બદલાતી ક્ષિતિજ જયંત ગાડીત ૧૯૮૬
મંદારવૃક્ષ નીચે મોહમ્મદ માંકડ ૧૯૮૬
અસૂર્યલોક ભગવતીકુમાર શર્મા ૧૯૮૭
કાફલો વીનેશ અંતાણી ૧૯૮૮
પ્રકાશનો પડછાયો દિનકર જોશી ૧૯૮૮
કઠપૂતળી નટવરલાલ શાહ  
ચંદ્રદાહ રજનીકુમાર પંડયા ૧૯૮૯
કુંતી રજનીકુમાર પંડયા ૧૯૯૦
પિંજરની આરપાર માધવ રામાનુજ ૧૯૯૦
મૂળ અશોકપુરી ગોસ્વામી ૧૯૯૦
પિતામહ પ્રહલાદ બ્રહ્મભટ્ટ ૧૯૯૦
વંશ-વારસ હરકિસન મહેતા ૧૯૯૦
ઉધઈ કેશુભાઈ દેસાઈ ૧૯૯૧
પ્રવાહ પ્રિયકાન્ત પરીખ ૧૯૯૧
બંધન તૂટયાં મોહનલાલ ધામી ૧૯૯૨
મીરાં યાજ્ઞિાકની ડાયરી બિન્દુ ભટ્ટ ૧૯૯૨
અણસાર વર્ષા અડાલજા ૧૯૯૨
કોણ? લાભશંકર ઠાકર ૧૯૯૩
સમુદ્રાન્તિકે ધુ્રવ ભટ્ટ ૧૯૯૩
સ્વપ્નપ્રયાણ પ્રિયકાન્ત પરીખ ૧૯૯૪
કૂવો અશોકપુરી ગોસ્વામી ૧૯૯૪
ધૂંધભરી ખીણ વીનેશ અંતાણી ૧૯૯૬
આગન્તુક ધીરુબહેન પટેલ ૧૯૯૬
યુગ સંધિ હસુ યાજ્ઞિાક  
ઊડ ચલ પંછી પરદેશ જયવદન પટેલ ૧૯૯૭
તત્ત્વમસી ધુ્રવ ભટ્ટ ૧૯૯૮
તરસ એક ટહુકાની રાઘવજી માધડ ૧૯૯૮
લટહુકમ રવીન્દ્ર પારેખ ૧૯૯૮
અખેપાતર બિન્દુ ભટ્ટ ૧૯૯૯
ખેલંદો મહેશ યાજ્ઞિાક ૧૯૯૯
મિશ્ર લોહી ઈવા ડેવ ૧૯૯૯
ગીધ દલપત ચૌહાણ ૧૯૯૯
પથ્થર થર થર ધૂ્રજે જય ગજ્જર ૨૦૦૦
વાસ્તુ યોગેશ જોષી ૨૦૦૧
પ્રતિનાયક દિનકર જોષી ૨૦૦૨
રેશમ ડંખ મહેશ યાજ્ઞિાક-આતિશ કાપડિયા ૨૦૦૨
વતન વછોયા દિગંત ઓઝા ૨૦૦૨
જાણે-અજાણે વર્ષા પાઠક ૨૦૦૨
અંતર જાગી આરજૂ ગૌતમ શર્મા ૨૦૦૨
બેબી દેવેન્દ્ર પટેલ  
સરોવર કાંઠે તરસ્યાં પ્રીતમલાલ કવિ ૨૦૦૩
ડાયા પશાની વાડી મોહન પરમાર ૨૦૦૩
નવાં નિશાન સારંગ બારોટ ૨૦૦૩
કૈકેયી દોલત ભટ્ટ ૨૦૦૪
જંગી જુલફીકાર ચંદુલાલ જેઠાલાલ વ્યાસ ૨૦૦૪
અપ્સરા મેનકા રસિક મહેતા ૨૦૦૫
કૃષ્ણાયન કાજલ ઓઝા વૈદ્ય ૨૦૦૬
અંગદનો પગ હરેશ ધોળકિયા ૨૦૦૬
છાવણી ડો.ધીરેન્દ્ર મહેતા ૨૦૦૬
યોગ-વિયોગ કાજલ ઓઝા વૈદ્ય ૨૦૦૭
મેળો માવજી મહેશ્વરી ૨૦૦૭
હુહુ નરોત્તમ પલાણ ૨૦૦૭
આગિયાની આરપાર નસીર ઈસ્માઈલી ૨૦૦૭
વિષ-અમૃત પ્રદીપ પંડયા ૨૦૦૮
રેડિયો લવ-લાઈન વિભાવરી વર્મા ૨૦૧૦
સમાલ બેલી નવનીત સેવક ૨૦૧૦
મેડમ એક્સ આશુ પટેલ ૨૦૧૧
અકૂપાર ધુ્રવ ભટ્ટ ૨૦૧૧
સરમુખત્યાર નવીન વિભાકર ૨૦૧૨
મહારાજ સૌરભ શાહ ૨૦૧૩
મને અંધારા બોલાવે મને.. શિશિર રામાવત ૨૦૧૩
પાંખેથી ખર્યું આકાશ ભારતી રાણે ૨૦૧૩
વંકી ધરા વંકા વહેણ નાનાભાઈ જેબલિયા  
બાવડાંના બળે પુષ્કર ચંદરવાકર  

 

– See more at: 

HK visa on Arrival for INDIAN

 

 

Click here for Registration

Online platforms relating to “Pre-Arrival Registration for Indian Nationals” will be opened on 19th December 2017.

 

Hong Kong (HKSAR) –      The Immigration Department announced today (December 12) that nationals of India will be required to successfully complete online pre-arrival registration before visiting Hong Kong visa-free from January 23, 2017.

At present, Indian nationals may visit Hong Kong visa-free for a stay of up to 14 days. Effective from January 23, 2017, Indian nationals must apply for and successfully complete online pre-arrival registration before they can continue to enjoy the current 14-day visa-free visit or enter Hong Kong during transit (except in direct transit by air and not leaving the airport transit area), unless they belong to one of the categories of persons who may continue to come to Hong Kong visa-free without pre-arrival registration. Persons exempted from the requirement of pre-arrival registration include, among others, holders of an Indian diplomatic or official passport or a Hong Kong Travel Pass and Indian nationals who have successfully enrolled for the e-Channel service for frequent visitors.

To apply for pre-arrival registration, an Indian national shall access the designated Pre-arrival Registration for Indian Nationals platform at Gov HK website. (link given above)

The platform will be open for registration starting from December 19, 2016. Pre-arrival registration is free of charge. After the required information has been received, the computer system will process the registration and display the registration result instantly.

Successful registrants are required to print on their own a Notification Slip for Pre-arrival Registration for Indian Nationals generated by the system on a sheet of blank A4 white paper for the purposes of boarding a conveyance bound for Hong Kong and immigration clearance upon arrival.

Each pre-arrival registration for an Indian national will be valid for six months or until the expiry date of the Indian passport linked to it, whichever is earlier. Provided that normal immigration requirements are met, a registrant may, during the validity of the pre-arrival registration, use a valid notification slip together with the specific and valid Indian passport linked to the successful pre-arrival registration to make multiple visits to Hong Kong visa-free. On each visit, a registrant may stay in Hong Kong for up to 14 days.     In case pre-arrival registration is unsuccessful, Indian nationals shall apply to the Immigration Department directly for an entry visa if they intend to visit Hong Kong.

“Pre-arrival registration for Indian nationals is implemented with a view to ensuring a proper balance between facilitation of genuine visitors from India and the need to safeguard the integrity of immigration control.

We believe that the new arrangement will not impede genuine visitors from India from visiting Hong Kong,” an Immigration Department spokesman said.

Please share with your friends and relatives 👇👇👇👇👇👇 (sharing platforms)

હવે ‘આધાર કાર્ડ’ બની શકે છે ‘જનાધાર’નો પર્યાય

 

અર્થ અને તંત્રઃ  અપૂર્વ દવે

ગુજરાતીમાં કહેવત છે : ગોળ નાખો એટલું ગળ્યું થાય. આ વાત આપણા દેશમાં લગભગ મોટા ભાગના નાગરિકોને અપાઈ ચૂકેલા ૧૨ અંકના આધારકાર્ડને લાગુ પાડી શકાય છે. સરકારે ટેક્નોલોજી ક્ષેત્રના નિષ્ણાત નંદન નીલેકણીને આધારના કર્તાહર્તા બનાવ્યા ત્યારે જ લાગ્યું હતું કે, આ યોજનામાં ખરેખર દમ છે. જોકે, તેનો અમલ સરકારી તંત્રે કર્યો હોવાથી આધારનું કામકાજ ઘણું ધીમી ગતિએ ચાલ્યું અને તેમાં ઘણી ત્રુટિઓ પણ રહી ગઈ છે. પરિણામે, આ કાર્ડનો કે આધાર નંબરનો ઉપયોગ કરવામાં પણ મોડું થયું. જોકે, હવે સરકારે ફરીથી આધાર નંબરનો વધુ ને વધુ પ્રમાણમાં ઉપયોગ કરવાનું નક્કી કર્યું છે ત્યારે કહેવું જરૂરી છે કે આધાર અનેક યોજનાઓનો આધાર બની શકે છે. હાલ ડિમોનેટાઈઝેશનની રામાયણ ચાલી રહી છે ત્યારે આ ચર્ચા અસ્થાને નથી.

સરકારે નક્કી કર્યા પ્રમાણે દેશમાં રોકડ વ્યવહારોનું પ્રમાણ ઘટાડવા માટે ટૂંક સમયમાં સ્પષ્ટ નીતિની જાહેરાત કરવામાં આવશે. આધાર નંબરનો ઉપયોગ કરીને થતાં વ્યવહારો કાર્ડરહિત હોય છે અને તેના માટે કોઈ પિન (પર્સનલ આઈડેન્ટિફિકેશન નંબર) આપવાની પણ જરૂર રહેતી નથી. નાગરિકો હવે એન્ડ્રોઈડ ફોનની મદદથી પોતાના આધાર નંબર અને ફિંગરપ્રિન્ટ (આંગળીની છાપ) કે આઈરિસ (આંખની કીકીની આસપાસનું રંગીન કુંડાળું)નો ઉપયોગ કરીને નાણાકીય વ્યવહારો કરી શકશે. સરકારે હવે ભારતમાં મોબાઈલ હેન્ડસેટનું ઉત્પાદન કરતી કંપનીઓને એક સ્થાનિક ભાષામાં લખવા-વાંચવાની સુવિધા મોબાઈલ પર ઉપલબ્ધ કરાવવાનું કહ્યું હોવાથી સામાન્ય નાગરિકો પણ ઉક્ત વ્યવહારો આસાનીથી કરી શકશે. સરકારે હવે આ જ ઉત્પાદકોને દરેક મોબાઈલ હેન્ડસેટમાં ફિંગરપ્રિન્ટ તથા આઈરિસની ઓળખ કરનારી સિસ્ટમ પણ ઉમેરવાનું કહેવાનો વિચાર કર્યો છે. સરકારે આ કામમાં સહયોગ મળી રહે એ માટે મુખ્યપ્રધાનોની સમિતિને પણ સાથે રાખી છે. આ સમિતિ કાર્ય કરતી પણ થઈ ગઈ છે. જે રીતે ગુડ્સ એન્ડ સર્વિસિસ ટેક્સ (જીએસટી) માટે તમામ રાજ્યોને સાથે રાખીને સર્વસંમતિથી કામ થયું એવું જ હવે અનેક યોજનાઓ માટે થશે એવું લાગે છે. અલગ અલગ દિશામાં જઈ રહેલાં રાજ્યો હવે સર્વાંગી હિત માટેનાં કાર્યોમાં આ રીતે ભેગા આવશે એવું આપણે ક્યારેય ધાર્યું હતું ખરું ?

બીજી નોંધપાત્ર વાત એ છે કે, સરકાર રોકડનો ઓછો ઉપયોગ કરનારા લોકોને વિવિધ સવલતો આપવાનું પણ વિચારી રહી છે. ડિમોનેટાઈઝેશનને પગલે સરકારે ડેબિટ કાર્ડના ઉપયોગ પરના ચાર્જમાંથી ૩૦ ડિસેમ્બર સુધી મુક્તિ આપી એ તેનું ઉદાહરણ પ્રાથમિક ઉદાહરણ છે. આવાં જ બીજાં અનેક પગલાંની જાહેરાત નવા વર્ષમાં થઈ શકે છે. વધુ ને વધુ દુકાનદારો-વેપારીઓને ઇલેક્ટ્રોનિક માધ્યમથી પેમેન્ટ સ્વીકારવા માટે કોમન સર્વિસ સેન્ટરોને નામ નોંધાવનાર દરેક વેપારી દીઠ ૧૦૦ રૂપિયાની સવલત આપવાનું જાહેર થઈ ચૂક્યું છે. ઈન્ફર્મેશન ટેક્નોલોજી ખાતું ડિજિટલ વ્યવહારો માટેની જાગરુકતાના કાર્યક્રમનો આજથી જ પ્રારંભ કરી રહ્યું હોવાનું જાણવા મળ્યું છે. રિઝર્વ બેન્કે જાહેર કરેલી યુનિફાઈડ પેમેન્ટ્સ ઈન્ટરફેસ (યુપીઆઈ)ની યોજના દ્વારા બેન્કોએ યુપીઆઈ એપ મારફતે નાણાંની ટ્રાન્સફર ઘણી જ સરળ બનાવી દીધી છે. યુપીઆઈ દ્વારા તમે જેને નાણાં મોકલવા ઈચ્છતા હો તેનો આધાર નંબર ઉપયોગમાં લઈ શકાય છે. હજી યુપીઆઈ નવું હોવાથી બધી બેન્કોએ પોતાની એપમાં આવી વ્યવસ્થા કરી નથી. બેન્કો દ્વારા એનઈએફટી વ્યવહારોને તો સમયમર્યાદા નડે છે, પણ યુપીઆઈને કોઈ રજા કે સમયનું બંધન નડતાં નથી.

આધાર નંબરની ઉપયોગીતા વિશે કહેવાનું કે દરેક બોર્ડની પરીક્ષામાં હવે હોલ ટિકિટ આપવાની પણ જરૂર નથી. આધાર ડેટાબેઝનો ઉપયોગ કરવાની મંજૂરી લઈને બોર્ડ આધાર નંબર દ્વારા પરીક્ષાર્થીનું રજિસ્ટ્રેશન કરાવી શકે છે. પરીક્ષાખંડમાં અપાતી એન્ટ્રી પણ આધાર નંબર અને આઈરિસ ઓથેન્ટિફિકેશન દ્વારા થઈ શકે છે. પરીક્ષાનું રિઝલ્ટ પણ ઓનલાઈન અને તેનું સર્ટિફિકેશન પણ ઓનલાઈન. નોકરી માટે અરજી કરનારનો ફક્ત આધાર નંબર મળી જાય તો તેને લગતી બધી જ માહિતીનું કન્ફર્મેશન ડેટાબેઝ સાથે કરવાની સુવિધા પણ શરૂ કરી શકાય છે. આવતા એક વર્ષમાં આધારનો ઉપયોગ વધારનારી અનેક ઘટનાઓ બનવાની શક્યતા હોવાથી અત્યારથી જ તમને સૌને નવા વર્ષની શુભેચ્છાઓ આપી દઈએ તો કેવું ?

Cash Less Transaction.

Share this pos

 0-11652200_1480337068_my-mobile-my-bank-my-wallet-transaction-without-cash-its-possible-11
Prime Minister Narendra Modi made a strong push for a ‘cashless economy’ in his monthly ‘Mann ki Baat’ radio address. A day later, his office publicised a number of alternative payment modes in a series of tweets titled ‘My mobile. My Bank. My wallet: Transactions without cash’.Here are the five alternatives that the PMO tweeted about:

 1.Unified Payments Interface (UPI)

15289118_964038633726841_8369162254036690281_o

“It’s as easy as sending a message from your phone! Every bank has its own mobile app – so it’s now possible to transact on your smart phone,” read the tweet from the PMO.

How:
Register your mobile number at your bank or ATM
Download the UPI app on your mobile
Make your unique ID
Set your UPI PIN

Advantage:
Transactions can be carried out from any location, between any two individuals
No need to pre-add beneficiary

2. e-Wallet

0-33400200_1480337085_my-mobile-my-bank-my-wallet-transaction-without-cash-its-possible-1

“It’s as easy as sending photos through your phone! Through the e-Wallet, money transactions are possible with mobile or computer,” said the PMO tweet.

How:
Choose an e-wallet service of your convenience and download the app
Register your mobile number
Link this with your debit card, credit card or net banking

Advantages:
Many options available, from private players to wallets offered by banks and even telephone companies
Most wallet services allow recharges of denominations of the consumer’s choice

3. Cards, PoS

0-75229400_1480337075_my-mobile-my-bank-my-wallet-transaction-without-cash-its-possible-7

These are pretty common in urban areas. PoS stands for ‘point of sale’. These are the payments you can make using your debit cards or credit cards.

How:
Get a debit card against your bank account, or apply for a credit card
Set and remember your PIN
Swipe your card, enter the amount to be paid, punch in your PIN

Advantages:
Debit cards come almost automatically with bank accounts
Cards can be used for withdrawals and deposits at ATMs across the country, and even abroad
Cards can also be used for online transactions

4. Aadhaar Enabled Payment System (AEPS)

0-01259100_1480337073_my-mobile-my-bank-my-wallet-transaction-without-cash-its-possible-9

“Why rely on your bank, when you can bank on Aadhaar! Now link your Aadhaar card with your bank account,” read the PMO tweet.

How:
Link your Aadhaar card with your bank account
Remember your Aadhaar number or carry a copy of your card
Remember the bank in which you have the account which has been linked to your Aadhaar card
Transactions to be authenticated using fingerprint recorded for Aadhaar biometrics

Advantages:
Balance inquiry, cash withdrawals, cash deposits and Aadhaar-to-Aadhaar fund transfers
No extra registrations needed
Could be useful in rural areas, with transaction carried out by banking correspondents

5. Unstructured Supplementary Service Data (USSD)

0-76863400_1480337078_my-mobile-my-bank-my-wallet-transaction-without-cash-its-possible-3

This allows fund transfers through the interface of any mobile phone.

How:
Link your mobile number to your bank account
Dial *99# from your phone
Identify your bank by entering the first three letters or the first four letters of your branch’s IFSC code
In the menu that pops up, chose ‘Fund Transfer-MMID’
Enter the mobile phone number and MMID of the recipient
Enter the transfer amount and your MPIN, followed by a space and the last four digits of your account number

Advantages:
No smartphone required
No mobile internet connection needed